Kayak Yaparken Lens Kullanımı: Güvenlik Önerileri

Uludağ'a, Palandöken'e ya da Kartalkaya'ya yapılacak bir kayak tatili için hazırlık yaparken listede genellikle mont, eldiven ve bere vardır. Gözlük kullanıyorsanız listeye bir soru daha eklenir: Kayak gözlüğünün altına gözlüğüm sığacak mı, yoksa lensle mi kaymalıyım?

Kayak yaparken lens kullanımı pek çok kişinin tercih ettiği bir yoldur, ama pistin kendine özgü koşulları vardır: parlak kar, yüksek rakım, soğuk rüzgâr, düşmeler ve otel odasında yapılacak lens bakımı. Aşağıda bu koşulların her birinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım bulacaksınız.

Kayakta Gözlük mü, Lens mi?

Numaralı gözlükle kayak yapmak mümkündür. Bunun için gözlüğün üzerine takılabilecek kadar geniş tasarlanmış kayak gözlükleri bulunur. Yine de iki gözlüğü üst üste kullanmak bazı kişiler için rahatsız edicidir. İçteki gözlük terle ve sıcaklık farkıyla buğulanabilir, düşmelerde yüzünüze baskı yapabilir, kenarlardaki görüş alanı da daralabilir.

Lens kullananlar ise kayak gözlüğünü doğrudan takabilir ve çerçevesiz bir görüş alanına sahip olur. Bu, kayak yaparken lensin sık tercih edilmesinin başlıca nedenidir. Spor sırasında lens ve gözlüğün genel olarak karşılaştırmasını spor yaparken lens mi gözlük mü yazımızda ele aldık.

Hangi seçeneğin size uygun olduğuna gözünüzün durumu ve reçeteniz belirler. Daha önce hiç lens kullanmadıysanız kayak tatilini lensle tanışma zamanı olarak görmeyin. Kontakt lense geçmeyi düşünüyorsanız muayeneyi ve alışma sürecini tatilden birkaç hafta önce tamamlamanız daha doğru olur.

Kayak Gözlüğü ve Lens: Neden İkisi Birlikte?

Lens görme kusurunuzu düzeltir ama gözünüzü dış etkenlerden korumaz. Pistte kayak gözlüğü bu yüzden vazgeçilmezdir.

• Kar ışığı ve UV: Kar güneş ışığını yansıtır, yükseklik arttıkça da UV ışınlarının etkisi güçlenir. Korunmasız gözlerde halk arasında “kar körlüğü” denen ağrılı bir tahriş görülebilir. Bazı lenslerde UV filtresi bulunur, ama bu yalnızca lensin örttüğü alanı kapsar. Bu konuyu UV filtreli lens gerçekten koruma sağlar mı yazımızda anlattık.
• Rüzgâr ve soğuk: İnişte yüzünüze çarpan hava gözü hızla kurutur ve sulandırır. Bu da lensin kaymasına ya da kurumasına yol açabilir. Yüzü iyi saran bir kayak gözlüğü bu hava akımını keser.
• Kar, buz ve dallar: Düşüşlerde ya da orman içi parkurlarda gözünüze kar, buz parçası veya dal gelebilir. Gözlük bunlara karşı bir bariyer görevi görür.

Kayak gözlüğü seçerken yüzünüze tam oturmasına, kaskla uyumuna ve havalandırmasına dikkat edin. Kapalı, karlı havalar için açık renkli, güneşli günler için daha koyu cam seçenekleri bulunur. Hava durumuna göre değiştirilebilen camlı modeller de işinizi kolaylaştırabilir.

Pistte Lens Güvenliği İçin Öneriler

Pistte gözünüze dokunmanız gereken an, en çok dikkat etmeniz gereken andır. Eldivenler kar, ter ve teleferik demirlerinden bulaşan kirle doludur.

• Eldivenle ya da eldiveni çıkardığınız soğuk ve kirli ellerle gözünüzü ovuşturmayın.
• Gözünüze kar ya da buz kaçarsa lensi pistte çıkarmaya çalışmayın. Gözlerinizi birkaç kez kırpın, mümkünse kafeteryaya ya da tesise geçip ellerinizi yıkadıktan sonra müdahale edin.
• Lensinizi kar suyuyla ya da şişe suyuyla ıslatmayın. Bunlar steril değildir ve lensinizi mikroplara açık hale getirir.
• Düşüş sonrası lens yerinden kaydıysa sakin olun. Lens gözün arkasına kaçamaz; çoğu zaman göz kapağının altında bir yerde durur ve göz kırptıkça yerine döner.
• Montunuzun iç cebinde küçük bir lens kabı, seyahat boyu solüsyon ve yedek gözlük bulundurun.

Gün boyu pistte kalmak gözünüzü yorar. Öğle arasında gözlerinizi dinlendirmek ve lensi reçetenizde belirtilen günlük süreden uzun takmamak, akşam rahat etmenizi sağlar.

Otelde ve Dağ Evinde Lens Bakımı

Kayak otelleri genellikle sıcak tutulur ve kalorifer ya da şömine havayı kurutur. Pistten döndüğünüzde gözleriniz zaten rüzgâr ve soğuktan yorgun olacağı için lensleri çıkarmak iyi bir fikirdir.

Lens bakımında evdeki düzeninizi otelde de sürdürün:

• Lense dokunmadan önce ellerinizi sabunla yıkayıp kurulayın.
• Lens kabındaki solüsyonu her seferinde yenileyin, eskisinin üzerine ekleme yapmayın.
• Solüsyon şişesini ve lens kabını gece boyunca arabada bırakmayın. Dondurucu soğuk, ambalajda belirtilen saklama koşullarının dışında kalabilir.
• Lensle uyumayın; yorgun bir pist gününün ardından koltukta uyuyakalmak kolaydır, lensleri erken çıkarın.

Kayak merkezine uzun bir otobüs ya da uçak yolculuğuyla gidiyorsanız lens kabını, küçük boy solüsyonu ve yedek gözlüğü valize değil yanınızdaki çantaya koyun. Araçların kuru havasında saatlerce oturmak gözü kurutabilir; yolculuk uzunsa yolda lensi çıkarıp gözlüğe geçebilecek şekilde hazırlıklı olmak işinizi kolaylaştırır.

Valizi hazırlarken solüsyonun tatil boyunca yetecek miktarda olduğundan emin olun. Kayak merkezlerinde aradığınız ürünü bulmak her zaman kolay olmayabilir. Seyahat boyu şişeler ve farklı seçenekler için lens solüsyonları sayfasına göz atabilirsiniz. Genel yolculuk hazırlığı için lens kullananlar için seyahat rehberi de işinize yarayacaktır.

Kayak Tatili İçin Lens Kontrol Listesi

Snowboard ve Diğer Kış Sporları

Snowboard yapanlar için öneriler kayakla aynıdır. Öğrenme döneminde düşüşler daha sık olacağı için gözlüğün yüze iyi oturması ve kaskla uyumlu olması daha da önem kazanır. Kızak ya da buz pateni gibi daha kısa süreli etkinliklerde de soğuk havanın gözü kurutabileceğini ve rüzgârın sulandırabileceğini aklınızda tutun.

Pistten Sonra Hangi Belirtiler Önemli?

Karlı ve güneşli bir günden sonra gözlerinizde hafif bir yorgunluk olması beklenir. Ancak bazı belirtiler beklemeye uygun değildir. Gözünüzde kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet ya da görmede azalma varsa lensi çıkarın ve göz hekiminize başvurun. UV kaynaklı tahrişin belirtileri pistten birkaç saat sonra, hatta akşam ortaya çıkabilir; gözde kum varmış gibi bir his ve yoğun sulanma bunlar arasındadır. Böyle bir durumda lensi tekrar takmadan önce mutlaka muayene olun.

Kısacası iyi oturan bir kayak gözlüğü, montunuzun cebindeki küçük bir lens kiti ve otelde aksatmadığınız bakım rutini, pistte lensle rahat ve güvenli kaymanızı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kayak gözlüğü takmadan lensle kayak yapılır mı?

Önerilmez. Lens görüşünüzü düzeltir, ancak kar ışığına, rüzgâra ve parçacıklara karşı koruma sağlamaz. UV filtreli bir lens kullansanız bile göz çevreniz açıkta kalır. Pistte her zaman kayak gözlüğü takın.

Kayak yaparken lens kaybedersem ne yapmalıyım?

Pistte lens aramaya çalışmayın, karın içinde bulmak çok zordur ve bulsanız da kullanmamalısınız. Yanınızda yedek lens ya da gözlük varsa tesise geçip temiz ellerle onu kullanın.

Yüksek rakımda gözlerim daha mı çok kurur?

Dağdaki hava çoğu zaman kuru ve rüzgârlıdır, otel odaları da sıcak tutulur. Bu koşullar gözün daha çabuk kurumasına yol açabilir. Bilinçli göz kırpma, lensle uyumlu bir damla yardımcı olabilir.

Çocuğum lensle kayak öğrenebilir mi?

Çocuğunuzun lens kullanıp kullanamayacağına ve lensle spor yapmaya hazır olup olmadığına göz hekimi karar verir. Lens kullanıyorsa yetişkinlerdeki kurallar onun için de geçerlidir. Kayak gözlüğü ve kask her durumda şarttır.