Heterokromi Nedir?

Heterokromi farklı bir görünüş sergilememize ve ilgi çekici gözlerimiz olmasına neden olan bir göz rengi türüdür. Terim, farklı anlamına gelen "hetero" ve renk anlamına gelen "chromia" kelimelerinden türemiştir.

İrisin rengi melanin pigmenti tarafından belirlenir. Heterokromi, melanin fazlalığı veya eksikliğinin sonucunda oluşur. Bazen gözdeki melaninin eşit olmayan dağılımı nedeniyle bazı zamanlarda az, bazı zamanlarda ise yüksek renk farklılığı görülebilir. Peki heterokromi’ye ne sebep olur ve endişelenmemiz gerekir mi?

Heterokromi’nin en sık rastlanan nedeni irislerde melanin (pigment) gelişimini etkileyen iyi huylu bir mutasyonundur. Çoğu durumda, heterokromi ile doğan çocuklar başka hiçbir semptom yaşamazlar. Heterokromi bir hastalık değildir ve görme keskinliğimize etki etmez. Fakat Heterokromi’nin nedeni kalıtsal mutasyon haricinde farklı bir rahatsızlıktan kaynaklanıyorsa bu durum görmeyi etkileyebilir.

İki gözü aynı tona getirmek isteyenler için renkli lens seçenekleri pratik bir çözüm sunar.

Heterokromi Teşhisi Nasıl Konur?

Heterokromi tanısı için detaylı bir göz muayenesi gerekir. Göz hekimi, gözdeki renk değişimine neden olabilecek altta yatan farklı bir nedenin olup olmadığını araştıracaktır. Bazı durumlarda, nedenlerin tespiti ve teşhis için genetik testleri veya detaylı görüntüleme işlemleri yapılabilir.

Heterokromi Tedavisi Var Mı?

Heterokromi’nin kendisi için bir tedavi olmamakla birlikte altta yatan farklı bir hastalık var ise onun tedavisi sağlanmalıdır. Heterokromi için genellikle kozmetik seçenekler tercih edilmektedir. En yaygın kullanılan seçenek renkli kontakt lenslerdir.

Heterokromi Türleri Nelerdir?

İris renginin durumuna açık ve koyu oluşuna veya renk değişiminin boyutuna göre heterokromi farklı adlarla anılır. Heterokromi türleri şunlardır.

• Tam Heterokromi: Bir iris diğerinden tamamen farklı renktedir. Örneğin, bir gözdeki iris yeşilken diğeri göz mavi olabilir.
• Kısmi veya bölümlü Heterokromi: İrisin bir kısmının renginin, diğer kısmından farklı olmasıdır. Örneğin İrisin yarısı yeşilken diğer yarısı veya bölümü mavi olabilir.
• Merkezi Heterokromi: Bir iristeki halkanın rengi, aynı irisin diğer kısımlarından farklıdır.

Ayrıca iriste renk değil de aynı rengin ton farklılıkları da heterokromi olarak adlandırılır.

• Hipokromik Heterokromi: Anormal iris, normal iristen daha açık renktedir.
• Hiperkromik Heterokromi: Anormal iris, normal iristen daha koyu renktedir

Eğer heterokromi ile doğduysanız veya doğumunuzdan kısa bir süre sonra gelişirse, buna konjenital heterokromi denir. Yaşamın ilerleyen dönemlerinde gelişen heterokromi ’ye edinilmiş heterokromi denir.

Heterokromi’ye Neden Olabilecek Hastalıklar Nelerdir?

Bazı hastalıklar göz renginde anormal değişimlere neden olabilir. Heterokromi’ye neden olabilen doğuştan gelen hastalıklardan bazıları şunlardır:

• Waardenburg Sendromu: Bu genetik hastalık grubu göz, cilt ve saç renginde değişikliklere neden olur. Bazen işitme kaybına da yol açar.
• Alacalılık (Vitiligo) : Nispeten zararsız bir durum olup ciltte, gözlerde ve saçta pigment eksikliği nedeniyle oluşur. Bu duruma sahip kişilerin genellikle saçlarının, ciltlerinin ve gözlerinin normalden daha açık renkli kısımları vardır.
• Sturge-Weber Sendromu: Bazı kan damarlarının anormal gelişimi nedeniyle beyin, cilt ve göz anormallikleri vardır. Bu rahatsızlığa sahip kişilerde genellikle yüzlerinde pembemsi/kırmızımsı/morumsu bir leke olan porto şarabı doğum lekesi bulunur.
• Parry-Romberg Sendromu: Bu durumda, yüzün bir tarafındaki cilt, yumuşak doku, kaslar ve bazen kemikler yavaş yavaş zayıflar ve atrofiye uğrar. Çok nadir görülen bir hastalıktır; bu hastalığa sahip kişiler ayrıca nöbetlerden de muzdariptir.
• Tüberoz Skleroz (Bourneville sendromu): Nadir görülen bir hastalık olup beyin, kalp, cilt, böbrekler, gözler ve akciğerler gibi vücudun birçok farklı organında kanserli olmayan tümörlerin oluşmasını içerir.

Edinilmiş Heterokromi

Aşağıdakilerden herhangi biri, doğuştan heterokromi’ye sahip olmayan kişilerde de heterokromi gelişmesine neden olabilir:

• Horner Sendromu: Bu nadir durum, beyni ve gözü birbirine bağlayan sinirlerin hasar görmesi sonucu oluşur. Genellikle yüzün sadece bir tarafını etkiler ve etkilenen tarafta göz kapaklarının sarkması ve göz bebeklerinin kalıcı olarak küçülmesiyle kendini belli eder.
• Nöroblastom: Bir kanser türüdür. Sempatik sinir sisteminin sinir hücrelerinde başlar. Esas olarak bebekleri ve küçük çocukları etkiler.
• Fuchs Sendromu (Heterokromik Siklit Sendromu): Kronik, düşük dereceli ön üveitin alışılmadık bir biçimidir. Genellikle daha açık renkli göz, atrofi veya iris dokusunun kaybı nedeniyle etkilenen gözdür.
• Glokom: Bu, gözünüzün ön kısmında sıvı birikmesi ve optik sinire zarar vermesiyle oluşan ilerleyici bir hastalıktır.
• Göz Melanomu: Göz kanseri olarak da adlandırılan bu kanser türü, melanin üreten göz hücrelerinde gelişir.
• Göz yaralanması veya travması
• Bazı göz damlası türleri
• Göz ameliyatı
• Glokom tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar
• Diyabet

Heterokromi ile ilişkili genellikle hiçbir risk faktörü yoktur ve kendi başına kalıtsal bir hastalık değildir. Ancak, Waardenburg sendromu ve piebaldizm gibi kalıtsal hastalıklar nedeniyle heterokromiye sahip olmak mümkündür.

Genellikle, heterokromi başka bir rahatsızlıktan kaynaklanmıyorsa tedavi etmeye gerek yoktur.

Ancak her iki gözünüzün de aynı renkte olmasını istiyorsanız, gözlerinizin uyumlu olması için özel yapım kontakt lensler hakkında göz doktorunuzla görüşebilirsiniz.

Heterokromi altta yatan bir hastalık veya yaralanmadan kaynaklanıyorsa, bunların tedavi edilmesi gerekecektir.