Kontakt Lenslerin Özellikleri Nelerdir?

Kontakt lens alırken göz hekimimizin yazdığı kontakt lens reçetesindeki göz değerlerine uygun olarak lenslerimizi alıyoruz. Lens reçetemiz üzerinde yazan bu değerler; dioptri (Göz numarası), CYL (Astigmat değeri), Aks (Astigmatın açısal konumu), BC (Temel Eğri), Dia (Çap) gibi direkt olarak gözümüzün ölçümüyle ortaya çıkan değerlerdir. Fakat bu geometrik değerlerin (Dioptri, BC, Dia gibi) yanında lensin üretildiği materyal ve materyalin getirdiği diğer özelliklere dikkat ediyor muyuz? Fiziksel ve kimyasal özellikler lenslerin rahatlığı, kullanım performansını, kullanım sürelerini ve bunlara bağlı olarak göz sağlığımızı direkt olarak etkiliyor.

Lenslerin esneklikleri, su içerikleri, kaplama gibi özelliklerin ne anlama geldiğini kısaca inceleyelim.

Modülüs Nedir?

Modülüs terimini lensin esnekliği olarak tanımlayabiliriz. Modülüs değeri ile esneklik arasında ters orantı vardır. Modülüs yükseldikçe esneklik düşer, modülüs düştükçe esneklik yükselir. Yüksek modülüslü lenslerin genellikle sıkı yapılarından dolayı takması ve çıkarması daha kolay olabilir. Fakat lens sertleşeceğinden konforu düşebilir. Aynı zamanda çok esnek bir lensin yeni kullanıcılar açısından takma ve çıkarmada zorluk yaratması olağandır.

Kontakt Lenslerde Kaplama Nedir?

Kontakt lens üreticileri, ürettikleri lensleri sürekli geliştirerek kullanımı daha rahat göz ile daha uyumlu, kirlenmeyi geciktiren, anti mikrobiyal özellik taşıyan, nemliliği uzun süre koruyabilen hale getirmeye çalışmaktadır. Bu çalışmalardan biri de kontakt lenslerin çeşitli yöntemlerle kaplanmasıdır. Bazı kaplamalar yağ ve proteinlerin lens yüzeyine yapışmasını geciktirirken bazıları ise kontakt lens yüzeyinde nem bariyeri oluşturabilir.

Kontakt Lenslerde Sürtünme katsayısı Nedir?

Sürtünme katsayısı (CoF), kontakt lensin yüzeyinin ne kadar kaygan olduğunu ifade eder. Bazen kayganlık olarak adlandırılır. Sürtünme katsayısı, kontakt lensin konforuyla yakından ilişkili olan önemli bir özelliktir. Göz kapaklarımız lensin üzerinde hareket eder. Sürtünme katsayısı düştükçe lensin yüzeyindeki kayma direnci de düşecektir. Göz kapaklarıyla lens arasındaki sürtünme ne kadar az olursa lensin konforu artacak ve lensin hissedilebilirliği düşecektir.

Kontakt Lenslerde Oksijen Geçirgenliği ve Aktarabilirliği Nedir?

Lensin üretildiği materyalin, havadaki oksijenin korneamıza ne kadar iyi nüfuz etmesine izin verdiğidir. Buna oksijen geçirgenliği denir ve önemli kontakt lens parametrelerinden biridir. Basitçe söylemek gerekirse, oksijenin lens materyalinden ne kadar kolay geçebileceğini anlatır. Dk kısaltması ile gösterilir. Oksijen aktarabilirliği ise materyalin lens formunda havadaki oksijeni korneaya ne kadar iletebildiğidir. DK/t ile gösterilir. Genel olarak kontakt lenslerin Dk/t değeri ne kadar yüksek olursa o kadar iyidir; çünkü bu korneanın ihtiyacı olan oksijenin korneaya ne kadar rahat ulaşabileceğini belirler.

Kontakt Lenslerde Islanabilirlik Nedir?

Tam olarak ıslanabilen kontakt lensler, gözyaşı filminin kornea yüzeyinde yeterli bir şekilde kaplanmasını, göz kapandıktan sonra gözyaşı tabakasının düzgün bir şekilde oluşmasını sağlar. Görme keskinliğinin korunmasına yardımcı olur.

Kontakt Lenslerde UV Koruma Nedir?

Ultraviyole ışınlar vücudumuz için belirli bir seviyede gereklilik olsa da gözlerimiz fazla fazla uv radyasyonuna maruz kaldığında gözlerimizde katarakt, fotokeratit, retina hasarları gibi hastalıklar oluşabilir. Uv korumalı kontakt lensler zararlı UV ışınlarının önlenmesinde yardımcı olabilir.

Kontakt Lenslerde Su İçeriği Nedir?

Lensin su içeriği, kontakt lensin ne kadarının sudan oluştuğu anlamına gelir ve yüzde olarak ifade edilir. Kontakt lensler yumuşaklıklarını içerdikleri suya borçludur. Seçeceğimiz kontakt lensin su içeriği kendi gözyaşı dengemizle uyumlu olması gerekir.

Göz hekiminiz göz yaşı dengemize göre en uygun kontakt lensi önerecektir. Örneğin çok düşük su içeriğine sahip bir kontakt lens yapı olarak sertleşeceğinden eğer hassas bir gözünüz var ise rahatsızlık verici olabilir.

Kontakt Lensler ve Renk

Kontakt lensler hem saydam hem de renkli olarak üretilirler. Renkli lensler kozmetik amaçlarının yanında kırma kusurlarını da (göz bozukluğu) düzeltebilirler. Bunun haricinde bir renk özelliği daha bulunmaktadır. Buna görünürlük rengi (Visibility Tint) adı verilir. Birçok yumuşak saydam lens lens kaplarında rahat bulunabilmeleri için görünmelerini sağlayan çok uçuk bir renk ile üretilirler. Göze takıldığında belli olmayan bu renk genellikle mavi veya yeşil tonlarındadır.

Kontakt Lens Materyali Nedir?

Lenslerin sert veya yumuşak oluşları üretildikleri materyal ile ilgilidir. Günümüzde en çok kullanılan lensler yumuşak lenslerdir. Yumuşak kontakt lensler hidrojel ve silikon hidrojel olmak üzere 2 ana materyalden üretilmektedir.

Hidrojel materyalden üretilen lensler yüksek su içerikleri ve yumuşak oluşlarıyla ilk üretilmiş yumuşak kontakt lenslerdir. İlerleyen malzeme bilimi sayesinde günümüzde birçok yumuşak lens silikon hidrojel materyalden üretilmektedir. Yumuşak ve konforlu olmalarının yanında çok yüksek oksijen geçirgenliğini bir arada sunan bu lensler, büyük oranda hidrojel lenslerin yerini almıştır. Fakat hangi materyalden üretilen kontakt lensin bizim için daha iyi olduğuna yine göz hekimimizin yapacağı muayene ve uygulamalar neticesinde göz doktorunuzla birlikte karar vermek en sağlıklı seçim olacaktır.

Kontakt Lenslerde Değişim Sıklığı Nedir?

Kontakt lenslerin değiştirilme sıklığı temizlenme periyotlarına değil kullanım ömrüne göre belirlenmekte ve lensler buna göre adlandırılmaktadır.

• Günlük Tek Kullanımlık Lensler: Kullan at lens olarak da bilinirler. Bunlar yalnızca bir gün boyunca takılmak üzere tasarlanmıştır. Gün sonunda kullanılan lens çıkarılarak atılır.
• İki haftalık lensler: İki hafta toplam kullanım ömürleri olan lenslerdir. Markasına göre her akşam çıkartılıp temizliği yapılabilir veya gece gözde kalabilen versiyonları vardır.
• Aylık Lensler: Bu lensler 30 gün toplam kullanım ömürleri olan lenslerdir. Her gece çıkartılıp temizlenen, haftada bir çıkartılıp temizlenen veya 30 gün boyunca gece gözde kalabilen versiyonları bulunur. Fakat toplam kullanım ömrü kullanım alışkanlığınıza bağlı olmadan, 30 gün sonunda atılan lenslerdir.
• Yıllık Lensler: Genelde özel üretime sahip lenslerdir. Genellikle gece gözde kalabilme özellikleri yoktur. Kullanım ömürleri 1 sene olan lenslerdir.

Kontakt lens kullanmak için, her zaman hekiminizin önerilerine ve lens üreticisinin direktiflerine uyarak lens kullanın. Göz hekiminiz göz sağlığınız ve göz yapınıza uygun lens kullanımıyla ilgili en doğru ve sağlıklı bilgiyi verecektir.