Sauna ve Hamamda Lens Kullanımı: Riskler ve Öneriler

Soğuk bir kış gününde hamamın sıcak mermerine uzanmak ya da spor salonundan sonra saunada birkaç dakika geçirmek pek çok kişi için vazgeçilmez bir keyiftir. Lens kullanıyorsanız kapıda bir an duraksamanız da çok doğal: Lens takılı mı kalsın, yoksa çıkarılsın mı?

Gözlükle içeri girenler camların saniyeler içinde buğulandığını iyi bilir. Bu yüzden lensin böyle bir ortamda daha pratik olacağını düşünebilirsiniz. Oysa sıcak buhar, kuru hava ve özellikle su, kontakt lens için gözlükten çok farklı riskler taşır. Aşağıda hamam ve saunada lensin neden dikkat istediğini, girmeden önce ve çıktıktan sonra neler yapabileceğinizi adım adım bulacaksınız.

Sauna ile Hamam Arasındaki Fark Lens İçin Neden Önemli?

İkisi de sıcak ortamlar olsa da gözünüz açısından aynı sayılmaz. Sauna çoğunlukla kuru sıcak havayla çalışır; bazılarında taşlara su dökülerek kısa süreli buhar oluşturulur. Hamamda ise ortam neme doymuştur, kurnadan akan su sürekli kullanılır ve başınızdan tas tas su dökersiniz.

Bu fark, karşılaşacağınız riski de değiştirir. Saunada öne çıkan sorun kuruluk ve sıcaklıktır. Hamamda ise asıl mesele lensin suyla temas etme ihtimalidir. Kese ve köpük sırasında yüze sıçrayan su, göze akan ter ve sabun da işin cabası.

Hamamda Lens Takılır mı?

Kısa cevap: önerilmez. Kontakt lens ile musluk suyu bir araya gelmemelidir ve kurnadan akan su da steril değildir. Bu tür sularda bulunabilen Acanthamoeba adlı mikroorganizma lensin yüzeyine tutunabilir ve korneada ciddi bir enfeksiyona yol açabilir. Lens, burada mikroorganizmayı göz yüzeyinde tutan bir taşıyıcı gibi davranır.

Hamamda suyun göze hiç kaçmaması neredeyse imkânsızdır. Başınızdan su döktüğünüzde, yüzünüzü yıkadığınızda ya da kese yüzünüze yaklaştığında lensiniz suyla temas edebilir. Bu nedenle en güvenli yol, hamama girmeden önce lenslerinizi çıkarmaktır. Duş için de geçerli olan bu kuralın ayrıntılarını kontakt lensle duş almanın riskleri yazımızda anlattık.

Saunada Lens Kullanmanın Riskleri

Saunada su teması hamama göre daha az gibi görünebilir. Yine de sıcak ve kuru hava, göz yüzeyindeki gözyaşı tabakasının hızla buharlaşmasına neden olur. Lensli bir gözde bu kuruluk daha çabuk hissedilir. Batma, yanma ve lensin gözde yapışmış gibi durması sık anlatılan şikâyetlerdendir.

Taşlara su döküldüğünde yükselen buhar ve alından süzülen ter de göze ulaşabilir. Ter tuzludur, üstelik saç ve cilt ürünlerinden kalıntı taşıyabilir. Lensle buluştuğunda gözü tahriş etmesi bu yüzden şaşırtıcı değildir. Sıcakta gözünüzü ovuşturma isteği de artar; lensli gözü ovuşturmak hem lensi yerinden kaydırabilir hem de elinizdeki mikropları göze taşıyabilir.

Lenslerin buğulanmadığı doğrudur. Bu konuyu kontakt lenslerin ani ısı değişiminden etkilenip etkilenmediğini anlattığımız yazıda ele aldık. Saunadaki asıl soru ise lensin buğusu değil, gözün o ortamda ne kadar kuruduğu ve neyle temas ettiğidir.

Buharlı Ortama Girmeden Önce Neler Yapabilirsiniz?

Küçük bir hazırlık, hem keyfinizi kaçırmaz hem de gözünüzü gereksiz riskten uzak tutar:

• Lensi önceden çıkarın. Ellerinizi sabunla yıkayıp iyice kuruladıktan sonra lenslerinizi çıkarın. Aylık ya da iki haftalık lens kullanıyorsanız onları taze solüsyonla doldurulmuş temiz bir lens kabına koyun.
• Lens kabını ve solüsyonu yanınıza alın. Soyunma odasında lensi saklayabileceğiniz bir kap ve seyahat boyu bir şişe işinizi kolaylaştırır. Farklı boyutlardaki lens solüsyonlarına göz atabilirsiniz.
• Günlük lens kullanıyorsanız yedek bir çift bulundurun. Çıkışta yeni bir çift takmak işinizi görür.
• Lens kabını ıslak zemine bırakmayın. Kabı kuru bir dolapta ya da çantanızda tutun.
• Numaranız yüksekse gözlüğü kapıya kadar kullanın. İçeride yolunuzu bulmakta zorlanacaksanız gözlüğü giriş kısmında güvenli bir yere bırakmak, lensle girmekten daha güvenlidir.

Lensle Girdiyseniz ya da Gözünüze Su Kaçtıysa

Bazen lensi çıkarmayı unutursunuz. Böyle bir durumda gözünüze su kaçtığını fark ederseniz önce gözünüzü ovuşturmayın. Ellerinizi yıkayıp tüy bırakmayan bir havluyla kurulayın, ardından lensi çıkarın.

• Suyla temas eden günlük lensi yeniden takmayın, atın.
• Suyla temas eden lensin atılması en güvenli yoldur. Aylık ya da iki haftalık lensinizi kullanmaya devam etmek istiyorsanız bunu göz hekiminize danışın.
• Lens kabını her seferinde taze solüsyonla doldurun; eski solüsyonun üzerine ekleme yapmayın.

Hamamdan ya da saunadan çıktıktan sonraki saatlerde gözünüzde kızarıklık, ağrı, bulanık görme, ışığa hassasiyet ya da geçmeyen bir batma hissi olursa lensi çıkarın ve vakit kaybetmeden göz hekiminize başvurun. Lensle ilgili sorunların çoğunun hangi alışkanlıklardan kaynaklandığını kontakt lens göz sağlığına zarar verir mi sorusunu yanıtladığımız yazıda bulabilirsiniz.

Hamam ve Sauna Sonrası Göz Konforu

Sıcak ortamdan çıktığınızda gözleriniz biraz kurumuş, hatta kızarmış hissedebilir. Lensinizi hemen takmak yerine yüzünüzü kurulayıp birkaç dakika serin bir yerde dinlenmek iyi gelir. Gözünüz rahatsızsa o gün lensi hiç takmamak da gayet makul bir seçenektir.

Sıcakta geçirdiğiniz süreyi kısa tutmak ve çıkışta su içmek genel olarak rahatlamanıza yardımcı olabilir. Kuruluk hissi için göz damlası kullanmak isterseniz damlanın lensle birlikte kullanılıp kullanılamayacağını ürünün kullanım kılavuzundan kontrol edin, emin değilseniz hekiminize sorun.

Lensi yeniden takarken ellerinizin temiz ve kuru olmasına özen gösterin, çünkü kese köpüğü ya da sabun kalıntısı lensin yüzeyine geçebilir. Hamam, sauna ve buhar odasına sık giden biriyseniz hangi kontakt lens çeşitleri ile bu alışkanlığınızın daha uyumlu olacağını göz hekiminizle konuşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hamamda günlük lens takarsam sorun olur mu?

Günlük lens de suyla temas ettiğinde aynı mikroorganizma riskini taşır. Tek farkı, çıkışta atıp yeni bir çift takabilmenizdir. Yine de en güvenli yol hamama lensle girmemektir.

Hamamda gözlük mü lens mi daha pratik?

Gözlük buhar yüzünden çabucak buğulanır, lens ise suyla temas riski taşır. Bu yüzden en sağlıklı yol içeride ikisini de kullanmamak, çıkışta gözlüğünüzü ya da temiz ellerle lensinizi takmaktır.

Lensle saunaya girdim, gözüm kızardı. Ne yapmalıyım?

Lensi temiz ve kuru ellerle çıkarın, gözünüzü ovuşturmayın. Kızarıklık kısa sürede geçmiyorsa ya da ağrı, bulanık görme veya ışığa hassasiyet eşlik ediyorsa göz hekiminize başvurun.

Spa havuzuna ve jakuziye lensle girilir mi?

Havuz ve jakuzi suyu da steril değildir; klorlu olması lensi bu riskten korumaz. Bu ortamlarda da lensi çıkarmak en güvenli seçenektir. Ayrıntılar için havuzda lens kullanımı yazımıza bakabilirsiniz.